Verruiming openingstijden: kijk ook naar consument

Openingstijden

Als je op een zondagochtend door de binnenstad van Wageningen loopt is het zichtbaar dat een paar horecazaken geopend en gezellig gevuld zijn. Op deze plekken doen gezinnen, studenten en wandelaars rustig hun eerste kopje koffie of een ontbijtje. Of vlak voor 13:00 staan consumenten te wachten tot de supermarkt open gaat. Het liefst zien mensen de mogelijkheid om voor de lunch de inkopen te kunnen doen en dit willen de supermarkteigenaren ook graag.

Op dit moment mogen in Wageningen de winkels niet open op zondagochtend. Ook niet de winkels die een kleine horecafunctie hebben, zoals de mengformules. Dan vraag ik me af waarom horecazaken wel open mogen en winkels niet. En waarom mogen supermarkten niet open als ze dat zelf en haar bezoekers dat graag willen? Eerder schreef ik al een blog over de verdeeldheid van de koopzondag met de voor en nadelen.

Motie VVD en D66 verruiming openingstijden

Samen met de VVD heeft D66 op 29 juni 2015 een motie ingediend om de openingstijden voor winkels door het hele jaar heen gelijk te trekken. Dat betekent dat het een verruiming is van de mogelijkheid om als winkel open te gaan, voor zondagen en feestdagen. De motie werd mede ondertekend door de Stadspartij en de PvdA.

Het college van B&W ging mokkend en morrend met het verzoek aan de slag en werkte een voorstel uit. In het voorstel stond dat de openingstijden van winkels op zon- en feestdagen werd gewijzigd van 13.00 uur naar 6.00 uur. Voordat het voorstel werd uitgewerkt is het advies gevraagd van de Stichting Ondernemersfonds Wageningen (SOW). Eind 2015 werd het voorstel ter inzage gelegd om reacties vanuit de stad te verkrijgen. Uiteindelijk werd toch nog één zienswijze ingediend door dezelfde SOW en stelt het college van B&W het voorstel uit. Hoe zit dat?

Eén zienswijze winkeltijdenverordening

De SOW is een uitvoeringsorgaan dat is aangesteld om de reclamebelasting te beheren en te verdelen voor activiteiten in het reclamegebied. Het reclamegebied bestaat voornamelijk uit de binnenstad en supermarkten liggen daar buiten. De stichting is officieel geen belangenbehartiger van ondernemers in Wageningen, maar hebben een belang bij een levendige binnenstad.

Het bestuur van de SOW heeft dus een zienswijze ingediend tegen het verruimen van de mogelijkheid om als winkel open te gaan. Waarom is de SOW tegen deze minder strikte regelgeving van de gemeente?

Uit de raadsinformatiebrief (15 maart) van het college van B&W wordt de zienswijze van SOW nader toegelicht.  Zij zouden actief bezig zijn om met alle betrokken partijen de binnenstad toekomstbestendig te maken. Onder andere door de uitvoer van een pilot met een maandelijkse koopzondag vanaf 13:00. Daarbij wordt aangegeven dat een enquête is gehouden onder de binnenstadondernemers waaruit blijkt dat slechts een kleine meerderheid voorstander is van een maandelijkse (en dus geen wekelijkse) koopzondag. Saillant detail, de tussen haakjes gemelde “en dus geen wekelijkse” is een veronderstelling die niet hard gemaakt kan worden aangezien dit  nooit in de enquête is gevraagd.

De zin die daarna lijkt ongelukkig geformuleerd, “Toch is men bereid om gezamenlijk met de ondernemers uit de Binnenstad een jaar lang een proef te draaien. Een verruiming van de winkeltijden op zon- en feestdagen kan leiden tot verdeeldheid en ervoor zorgen dat winkels niet meer gezamenlijk open gaan”. Het is goed dat ondernemers gezamenlijk open willen gaan, één zondag in de maand, maar nu lijkt het alsof ze het voor de gemeente doen in plaats van voor de consument en zichzelf.

In het tweede deel van de brief worden alle goede ontwikkelingen die nu plaatsvinden in de binnenstad opgesomd. Een prachtige lijst van ontwikkelingen die volgens het college alleen plaats kunnen vinden door intensieve samenwerking met alle partijen in de stad. Met andere woorden lijkt hier te staan dat de verruiming van de openingstijden van winkels deze samenwerking zal schaden.

Alleen, het voorstel voor verruiming van de openingstijden schaadt de proef met de maandelijkse koopzondag niet. Deze stelling zou ik kunnen onderschrijven als het gaat om een inperking van de mogelijkheden voor de winkels, maar we stellen juist een verruiming voor waarbij de winkeliers zelf de keuze kunnen maken hier wel of geen gebruik van te maken. De huidige proef wordt niet geschaad als de ondernemers blijven samenwerken.

Wat vindt het college van B&W?

Het college van B&W onderschrijft in de laatste raadsinformatiebrief (15 maart) de zienswijze van de SOW en wil de resultaten van de proef met de maandelijkse koopzondag afwachten om dan tot een oordeel te komen over de openingstijden van de winkels in het algemeen. Deze resultaten zouden na de zomer beschikbaar komen. Het uitstel door het college is vreemd, aangezien in oktober 2015 nog aan de gemeenteraad gemeld werd dat het college de motie ging uitvoeren. Ook meldt het college dat ze een eerste advies hebben gevraagd aan het SOW, dit advies met een zelfde boodschap als de huidige zienswijze. Het college gaat nu wel mee met die boodschap en houdt daarbij vast aan het ‘samen met de stad’ willen doen en stelt daarom het besluit uit.

Samen met de stad?

Het is belangrijk dat de gemeente goed samenwerkt met de stad. De vraag is of de verruiming van de openingstijden dat tegen werkt? Het college van B&W vindt van wel en daar ben ik het niet mee eens. De andere vraag is, met wie is ‘samen met de stad’? Met de ondernemers? En wat als een aantal graag open wil? En waar is de consument?

Op het ontwerpbesluit is maar één zienswijze binnengekomen. Geen enkele andere organisatie in Wageningen heeft zich hier verder over uitgesproken, niet voor of tegen. In de raadsinformatiebrief staat alleen dat het college het SOW om advies heeft gevraagd. De ondernemersvereniging Wagenings Ondernemers Contact heeft meermaals aangegeven dat ze voor zijn. Waarom geen advies aldaar gevraagd? In Wageningen is het WOC de vertegenwoordiging van álle ondernemers in Wageningen, in tegenstelling tot het SOW. Bijvoorbeeld de supermarkten liggen bijna allemaal buiten de binnenstad en willen wel graag eerder open, maar door de proef met de binnenstad worden ze daar nu in tegengewerkt.

Waar is de rol van de consument?

Op dit moment wordt steeds gekeken naar de rol van de ondernemer, maar waar in de afweging van het  college van B&W is de rol van de inwoner als consument te vinden? Een aantal supermarkteigenaren geven aan dat consumenten graag voor 13:00 hun boodschappen voor de lunch willen kopen en dat het nu onmogelijk wordt gemaakt. Ook zijn op zondagochtend de horecaconcepten drukt bezocht. Mengformules, een combinatie van winkel en horeca, zijn doordeweeks en op zaterdag ook goed bezocht, maar mogen nu niet open. Mocht de  behoefte bestaan dan vind ik dat de gemeente de trend van winkelen met beleving niet tegen moet houden.

Daarbij zijn het niet alleen de bestaande winkels, maar ook nieuwe winkels die graag gebruik willen maken van verruimde openingstijden. Meestal lopen de regels van de gemeente achter op de ontwikkelingen in de branche, ook vaak met de openingstijden. De gemeenteraad biedt ondernemers en consumenten graag meer mogelijkheden, maar tot nu toe houdt het college van B&W dit tegen.

Coalitieakkoord

Het coalitieakkoord tussen Stadspartij, GroenLinks en D66 heeft als titel ‘anders denken, samen doen’ en bevat een aantal punten die steun geven aan de wil tot verruimen van de openingstijden van winkels.

Het akkoord geeft aan dat Wageningen een stad is met een hele grote ambitie. Daar hoort een bestuur bij dat aanpakt, durft te vernieuwen en nieuwe wegen ontdekt, dat trends en ontwikkelingen goed volgt en benut.  Ook dient de binnenstad te kunnen inspelen op de veranderende Wageningse samenleving en de ontwikkeling van de Kennisas in de regio FoodValley.

Dus zeg ik, ondernemers moeten kunnen inspelen op de behoeften van de consument en niet worden tegengehouden door strikte regelgeving van de overheid. Daarbij word ik verder ondersteund doordat in het akkoord staat dat gemeentelijk beleid gericht is op het creëren van ruimte, onder andere door verminderen van regeldruk en vereenvoudigen van procedures.

Onduidelijkheid door eerst uitvoeren, dan toch uitstel

Daar tegenover staat dat het niet betekent dat alles kan, maar wel dat er snel duidelijkheid moet komen als iets niet kan. Dat voorkomt onnodig wachten, teleurstellingen, verspilling van tijd en geld en dat mensen zich afzetten tegen het openbaar bestuur. Door het eerst wel te ondersteunen en dan toch uit te stellen wordt er geen duidelijkheid gegeven.

Waarom verruiming openingstijden?

De VVD en D66 dienden de motie in nadat ze berichten vanuit ondernemers hadden gekregen die graag voor 13:00 op zondag open wilden. Het ging hierbij om een aantal supermarkten en mengformules (winkel en horeca inéén). Ook was van belang dat de gemeente geen onnodige belemmeringen moet opwerpen voor ondernemers die het anders willen doen of willen inspelen op de behoefte van de consumenten. Een gedachte die in lijn is met het coalitieakkoord.

Het past daarbij ook mooi in het zevende speerpunt van de visie op de binnenstad, het verminderen van de regelgeving. Zo wordt gesteld dat door de gemeente flexibeler met regels en kaders moet worden omgegaan zodat initiatieven beter van de grond kunnen komen en ondernemen makkelijker wordt gemaakt.

Opnieuw motie indienen

Op maandag 4 april zullen de vier partijen die de eerste motie steunden opnieuw een motie indienen om het voorstel wijziging winkeltijden zo snel mogelijk aan de gemeenteraad voor te leggen. Het zou daarom het college van B&W sieren deze motie uit te voeren en daarbij volgens het bestuursakkoord te handelen, namelijk open te staan voor de raad en optimaal gebruik te maken van diens kaderstellende rol, die rol te respecteren en faciliterend aan de raad te zijn om die rol kwalitatief uit te bouwen. Veel tijd zal het niet in beslag nemen, aangezien het besluit al aan de stad is voorgelegd.

Afsluitend

Als de gemeente Wageningen de openingstijden van winkels verruimt zou dit geen invloed hebben op de huidige proef met de maandelijkse koopzondag. Met verruiming van de openingstijden verbieden we de proef niet, we maken het ook niet onmogelijk maar scheppen meer ruimte voor eigen invulling. Ook voor winkels die niet in de binnenstad liggen of mengformules zijn.

De ondernemer kan, bijvoorbeeld in samenspraak met andere ondernemers, zelf bepalen wanneer de winkel wordt open gesteld. Er is geen verplichting, net zo min als dat voor andere dagen van de week geldt. Bijvoorbeeld op maandag zijn veel winkels gesloten maar de supermarkten maken daar een andere afweging in. Als ondernemers niet open willen, dan mogen ze wat mij betreft dat zelf weten. Het is aan de ondernemer hoe ze de klant willen bedienen.

Het samen met de stad op trekken door het college van B&W is niet alleen met de SOW, maar ook met de andere ondernemers van Wageningen en zeker ook met de inwoners als consument.

Wordt vervolgd…

Gemeenteraad 4 april 2016

De motie om een voorstel voor verruiming van de openingstijden te agenderen is aangenomen. VVD, D66, PvdA en Stadspartij stemden voor. Het college van B&W zal binnenkort met een voorstel naar de gemeenteraad komen.

Belangrijke data verruiming openingstijden

}

1 reactie

  1. Pingback: Binnenkort alsnog voorstel verruiming openingstijden - Wageningen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.