Niets is zo verdeeld als de mening over de koopzondag

Binnenstad Wageningen

Sinds het referendum in Ede is de koopzondag in de Gelderse Vallei weer volop in de media terug te vinden. De uitslag van het referendum in Ede gaf weliswaar een verdeeld beeld, de gemeenteraad koos toch voor de mogelijkheid van de zondagsopening in Ede-centrum. Na het publieke debat in Ede komen nu ook berichten uit Veenendaal over de mogelijkheid van een koopzondag, maar ook hier laten de mediaberichten verdeeldheid zien. In Wageningen is al jaren een zondagsopening mogelijk maar naast de supermarkten, een bouwmarkt en een interieurwinkel gaan weinig andere winkels standaard open. Op de drukke bijeenkomst van de Stichting Ondernemersfonds Wageningen (SOW) bleek waarom: verdeeldheid onder de ondernemers

Ongeveer 50 binnenstadondernemers waren op woensdagavond 26 augustus samen gekomen om over de koopzondag te discussiëren. Ook werd gesproken over de koopavond op vrijdag, de langere openingstijden op zaterdag en de algemene openingstijden doordeweeks. In september zal het SOW ook een enquête onder alle binnenstadondernemers verspreiden. Vragen zullen over de openingstijden breed gaan, maar vooral gericht op de koopzondag. Het debat rondom de openingstijden is daarmee in Wageningen geopend en het gaat gelukkig niet alleen over de koopzondag. Bij handopsteken werd de verdeeldheid zichtbaar, het zal mij benieuwen wat de uitslag wordt van de enquête.

Geen verdere politieke inmenging

Wageningen vernieuwde een paar jaar geleden de openingstijden voor de zondag (2013), zodoende wordt in Wageningen niet meer gedebatteerd over het opheffen van het verbod op het openen van de winkels op zondag. Het is nu aan de ondernemers zelf om een keuze te maken en ik vind dat de ondernemer zelf gaat over zijn openingstijden, daar zou de politiek geen verdere restricties voor moeten opstellen.

Koopzondag niet rendabel?

In de zaal met ondernemers kwam veelvuldig naar voren dat de koopzondag niet rendabel zou zijn en ondernemers daarom ook niet open willen gaan. Een groot aantal aanwezigen gaf ook aan dat dit ook geldt voor de vrijdagavond en het laatste uur van de zaterdag. Het bezwaar van de lage winst op zondag werd tegen gegaan met het argument dat tot nu toe weinig met de zondag is gedaan en dat er nu geen regelmaat in zit om te oordelen over het succes. Consumenten moeten het nu echt van te voren weten dat Wageningen een koopzondag organiseert.

Bijzondere winkels trekken consumenten?

Eerder schreef ik over bijzondere winkel- en horecaconcepten in Wageningen die de binnenstad eigenheid kunnen geven. Deze gelegenheden hebben wisselende openingstijden, vooral de ochtenden zijn anders. Ook de dagen zijn wisselend, veel zijn gesloten op maandag en een aantal ook op dinsdag. De zondag wordt soms benut, maar dan alleen door de mengformules en horecaconcepten (zie foto’s).

Wageningen kent een aantal toeristische spots waar op zondag veel mensen naar toe gaan, het Depot, het arboretum en Hotel de Wereld zijn daar voorbeelden van. Ook een aantal winkels trekt door hun producten speciaal mensen naar Wageningen toe.

Bijvoorbeeld een antiquariaat, zoals de Beschte, is een bijzondere winkel waar mensen vaak speciaal naar toe komen om een bijzonder boek op te halen. Elke klant daar zou overtuigd moeten worden om nog een rondje door de stad te lopen. Zo gaan ze misschien nog ergens wat drinken of winkelen. Een doorgetrokken stadsgracht zal daarin zeker bijdragen.

Het trekken van mensen geldt ook voor een meubelwinkel, zoals Matser, die midden in de binnenstad van Wageningen is gevestigd. De eigenaar geeft zelf aan dat het vooral de zondag druk is geworden en dat de omzet veel beter is dan doordeweeks. Zonder haast te moeten winkelen trekt de consument naar deze meubelzaak, alleen de rest van Wageningen is dan wel gesloten.

Alleen voor dagelijkse boodschappen?

In ieder geval is zichtbaar dat voor de dagelijkse boodschappen de zondagsopening in Wageningen ideaal is en door de supermarkten als succes wordt ervaren. Wageningen kent ongeveer 60% alleenstaanden, die soms doordeweeks minder tijd hebben en dan graag op zondag de boodschappen doen. En ja, dit geldt eigenlijk ook voor veel tweeverdieners. Evenals voor de studenten, die op zondag terug komen van hun ouders. Uit een eerder onderzoek van INretail door GfK (2013) blijkt de zondag vooral populair onder jongeren tot 29 jaar (29%) én 30-39 jarigen (28% aandeel in bestedingen op zondag) als het gaat om mode. Alleen Wageningen kent niet veel kledingwinkels voor de jongere doelgroep.

De vraag voor de ondernemers is dan of Wageningen moet gaan concurreren op zondag met de plaatsen om ons heen die een ruimer winkelaanbod hebben? Is Wageningen meer een stad waar de consument gericht naar een bepaalde winkel toe gaat of een stad zonder doel om van winkel naar winkel te hoppen. In beide gevallen moet de binnenstad aantrekkelijk genoeg zijn om consumenten te verleiden langer te blijven en de aantrekkelijkheid zit dan niet alleen in het winkelbestand of de opening daarvan. Ook ruimtelijk invulling en de gezelligheid op straat speelt dan een rol.

Gratis parkeren

In de zaal gingen stemmen op om vrijdagavond gratis parkeren in te stellen. Op zondag kan in Wageningen al gratis geparkeerd worden, één van de voordelen om op zondag open te gaan. Alle andere dagen is het betaald parkeren, op vrijdag tot 21:00 uur en op zaterdag tot 17:00. Als gratis parkeren zo belangrijk is, waarom gaan de ondernemers dan niet op zondag open? Dit zou dan toch een groot voordeel zijn ten opzichte van onze omliggende plaatsen? In een latere blog zal ik verder ingaan op het fenomeen gratis parkeren.

Niet alleen voor of tegen koopzondag

Om terug te komen op de discussieavond, het was opvallend dat religieuze motieven niet werden genoemd en dat vooral landelijke ketens bezwaar maakten tegen een koopzondag. Voor zelfstandige ondernemers werd de aantasting van het gezinsleven genoemd, een aantal ondernemers zou dan een andere vrije dag nemen zoals bij veel winkels zonder de opening op zondag al gebeurt (zie foto’s). Ook was opvallend dat veelal vanuit de ondernemer werd gedacht en minder vanuit de consument. Wat voor mensen trekt naar Wageningen en welke openingstijden zijn dan interessant?

We willen in Wageningen een levendige en aantrekkelijke binnenstad, leuke winkels en horecazaken kunnen daar een grote bijdrage aanleveren. Een aantrekkelijke binnenstad zou weer goed zijn voor de omzet. Mijn standpunt is dat de politiek zo min mogelijk moet verbieden en zoveel mogelijk ruimte dient te geven zodat ondernemers zelf keuzes kunnen maken. Zij zouden moeten weten wat de beste openingstijden zijn of moeten kunnen inspelen op nieuwe trends. Besluitvorming van de politiek loopt dan altijd achter, het is al te zien in de opkomst van de mengformules en andere innovatieve concepten.

Geen koopzondag toestaan? Het is afhankelijk van het type winkel of het verstandig is om op bepaalde tijden open te gaan. Meubelwinkels lijken goed te draaien op zondag, lingeriewinkels hebben het vaak moeilijker. Supermarkten en bouwmarkten doen het ook vaak goed. Mengformules zouden goed kunnen profiteren, op zaterdag normale aankopen en op zondag voor dagjesmensen een drankje en een hapje.

Misschien heeft Wageningen in zijn algemeenheid het type en het aantal winkels niet voor de algehele zondagsopenstelling, maar ondervindt wel hinder van de zondagsopening in andere steden. Geld en tijd kan maar één keer worden ingevuld.

Veel verschillende openingstijden in Wageningen, goed of slecht?

Bron: onderzoek van INretail door GfK

}

1 reactie

  1. Pingback: Verruiming openingstijden: kijk ook naar consument

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.